Hangi ülkelerde suçlu iadesi yok?
Dünyada “suçlu iadesinin kesinlikle olmadığı” tek bir ülke listesi yoktur; bu durum tamamen talep eden ülke ile hedef ülke arasındaki diplomatik ilişkilere bağlıdır. Ancak, genel olarak Türkiye veya batılı ülkelerle suçluların iadesi anlaşması (ekstradisyon) bulunmayan veya siyasi sebeplerle iade yapmayan bazı ülkeler vardır. Örneğin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sadece Türkiye tarafından tanındığı için, Türkiye dışındaki ülkelerle doğrudan bir iade mekanizması çalıştırmaz. Benzer şekilde, bazı Afrika ve Güneydoğu Asya ülkeleri ile diplomatik ilişkilerin zayıf olduğu bölgelerde iade süreçleri işletilemez. Ayrıca, bazı ülkeler kendi vatandaşlarını anayasaları gereği asla başka bir ülkeye iade etmezler (örneğin Fransa ve Almanya, kendi vatandaşlarını yargılamak üzere iade etmez, kendi ülkelerinde yargılar). Bu nedenle, iadesi olmayan ülke kavramı, “hangi ülkenin talep ettiğine” göre değişen göreceli bir durumdur. Suçun niteliği (siyasi, askeri) de iade engel teşkil edebilir.
Malta Suçlu İadesi Var mı?
Evet. Malta, Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa Suçluların İadesine Dair Sözleşme’ye (SİDAS) taraftır. Bu nedenle Türkiye ile Malta arasında suçluların iadesi işlemleri sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Kıbrıs Suçlu İadesi Var mı?
Burada iki farklı durumu ayırt etmek gerekir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yalnızca Türkiye tarafından tanındığından, Türkiye ile arasında klasik anlamda bir “iade” mekanizması işlemez — adli iş birliği doğrudan yürütülür. Güney Kıbrıs (Kıbrıs Cumhuriyeti) ise Türkiye tarafından diplomatik olarak tanınmadığından, iki ülke arasında resmi bir iade anlaşması veya doğrudan diplomatik iş birliği mekanizması bulunmamaktadır.
Dubai (BAE) Suçlu İadesi Var mı?
Evet. Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında 2007 yılında imzalanan ikili iade anlaşması yürürlüktedir. BAE, kırmızı bültenle aranan kişileri aktif olarak gözaltına almakta ve iade sürecini işletmektedir — bu nedenle Dubai, aksi düşünülenin tersine güvenli bir liman değildir.
Sırbistan Suçlu İadesi Var mı?
Evet. Sırbistan da SİDAS’a taraf ülkeler arasında yer alır ve Türkiye ile arasında suçluların iadesi sözleşme hükümlerine göre gerçekleştirilir.
Arjantin Suçlu İadesi Var mı?
Evet, uygulamada. Arjantin resmi olarak SİDAS’a taraf değildir, ancak Türkiye ile diplomatik iş birliği çerçevesinde iade gerçekleştirebilmektedir. Nitekim organize suç örgütü lideri Serkan Kurtuluş, 2020’de Arjantin’de yakalanmış ve iade süreci sonunda Türkiye’ye getirilmiştir. Bu, resmi anlaşma olmasa bile uluslararası nezaket ve karşılıklılık ilkesinin pratikte nasıl işleyebildiğinin somut bir örneğidir.
İsviçre Suçlu İadesi Var mı?
Evet. İsviçre, SİDAS’a taraf ülkeler arasındadır ve Türkiye ile arasında sözleşme hükümlerine göre iade işlemleri yürütülür.
Yunanistan Suçlu İadesi Var mı?
Evet. Yunanistan da SİDAS’a taraf ülkelerdendir. Yakın dönemdeki somut bir örnek, “Bayğaralar” suç örgütü lideri Ramazan Baygara’nın Mayıs 2024’te Atina’da yakalanıp 3 Ağustos 2026’da Türkiye’ye iade edilmesidir.
İnterpol’e Üye Olmayan veya İş Birliği Yapmayan Ülkeler Hangileri?
İnterpol’e üye olmayan az sayıda ülke (örneğin Kuzey Kore) bulunsa da, bir ülkenin İnterpol üyesi olmaması tek başına o ülkede güvende olunacağı anlamına gelmez — pek çok devlet ikili anlaşmalar veya diplomatik kanallar üzerinden iş birliği yapabilir.