Interpol hangi suçlar için kırmızı bülten çıkarır?
Interpol (Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı), her suç için harekete geçen küresel bir polis karakolu değildir. Hakkınızda bir dava açılmış olması, otomatik olarak Interpol tarafından aranacağınız anlamına gelmez. Kırmızı bülten (Red Notice) veya diğer bildirimlerin çıkarılabilmesi için suçun niteliği, ceza süresi ve uluslararası boyutu belirleyicidir.
Peki, hangi eylemler Interpol radarına girer? Özellikle BAE (Dubai) ve Türkiye arasındaki iade süreçlerinde, ekonomik suçlar ve adli suçlar arasındaki çizgi nasıl çizilir? İşte Interpol veri tabanına giren suç türleri ve istisnaları.
“Ciddi Suç” Kriteri ve Ceza Alt Sınırı
Interpol Genel Sekreterliği, kaynaklarını basit kabahatler için harcamaz. Bir kişi hakkında kırmızı bülten talep edilebilmesi için suçun belirli bir ağırlıkta olması gerekir.
Interpol Tüzüğü’ne göre aranan suç şu şartları taşımalıdır:
- Ceza Üst Sınırı: Suçun yasalarla belirlenen üst sınırı en az 2 yıl hapis cezasını gerektirmelidir.
- Kalan Ceza: Eğer kişi hüküm giymişse ve kaçaksa, çekmesi gereken en az 6 ay hapis cezası kalmış olmalıdır.
Yani, basit trafik cezaları, idari para cezaları veya kısa süreli hapis gerektiren hafif suçlar için kırmızı bülten çıkarılmaz.
Interpol Tarafından Aranan Yaygın Suç Türleri
Genel Sekreterlik, aşağıdaki “yüz kızartıcı” veya “ağır” suç kategorilerinde üye ülkelerin taleplerini genellikle hızlıca işleme alır:
- Yaşama Karşı Suçlar: Kasten adam öldürme, cinayet, ağır yaralama.
- Uyuşturucu Ticareti: Uluslararası uyuşturucu kaçakçılığı, imalatı ve dağıtımı.
- Organize Suçlar: Suç örgütü kurma, yönetme veya üye olma (Mafya yapılanmaları).
- Cinsel Suçlar: Tecavüz, cinsel istismar, insan ticareti ve çocuk pornografisi.
- Terör Suçları: Terör örgütü üyeliği, terörün finansmanı (Bu konuda “Siyasi Suç” tartışması sıkça yaşanır).
- Siber Suçlar: Bilişim sistemlerine girme, veri hırsızlığı, kripto varlık dolandırıcılığı.
Ekonomik Suçlar ve “Borç” Meselesi (Önemli Ayrım)
Dubai ve Türkiye bağlantılı dosyalarda en çok kafa karışıklığı yaratan konu mali suçlardır. Interpol Tüzüğü’nün 83. maddesi, “özel hukuktan kaynaklanan anlaşmazlıklar” (alacak-verecek davası) için bülten çıkarılmasını yasaklar.
Ancak, ülkeler (özellikle BAE), ticari anlaşmazlıkları “Dolandırıcılık” (Fraud) veya “Güveni Kötüye Kullanma” kılıfına sokarak Interpol sistemine sokmaya çalışabilir.
- Hangi Durumda Aranma Çıkar? Eğer banka kredisi çekerken sahte evrak kullandıysanız, olmayan bir malı satıp parayı alıp kaçtıysanız veya şirket içini boşaltıp (zimmet) yurt dışına çıktıysanız; bu bir “Borç” değil, “Suç”tur. Interpol bülten çıkarır.
- Hangi Durumda Aranma Çıkmaz? Sadece iflas ettiyseniz, kredi kartı borcunuzu ödeyemediyseniz veya ticari bir anlaşmazlık nedeniyle senetleriniz protesto olduysa; bu hukuki bir ihtilaftır. Interpol bu konulara karışmaz. Eğer bu sebeple bülten çıkarıldıysa, avukatınız aracılığıyla itiraz edilip sildirilebilir.
Hangi Suçlar İçin Interpol Bülteni Çıkarılamaz? (Madde 3 Koruması)
Interpol Anayasası’nın en güçlü maddesi olan 3. Madde, teşkilatın tarafsızlığını korur. Buna göre Interpol; siyasi, askeri, dini veya ırksal nitelik taşıyan suçlamalar için kullanılamaz.
- Siyasi Suçlar: Muhalif gazeteciler, aktivistler veya siyasi figürler hakkında çıkarılan bültenler. Üye ülke bunu “terör” olarak nitelendirse bile, Interpol dosyanın özünde siyasi bir motivasyon görürse bülteni reddeder veya iptal eder.
- Askeri Suçlar: Sadece askeri kanunları ilgilendiren (örneğin askerden kaçma, emre itaatsizlik) suçlar Interpol’ün alanına girmez.
- Dini ve Irksal Konular: Bir kişinin dini inancı veya etnik kökeni nedeniyle kovuşturulması durumunda Interpol sistemi kullanılamaz.
Dubai ve BAE Özelinde Çek Kanunu
Eskiden Dubai’de karşılıksız çek (bounced check) ciddi bir hapis cezası gerektiren suçtu ve Interpol bültenlerine konu olabiliyordu. Ancak BAE yasalarında yapılan son düzenlemelerle, çek suçlarının büyük kısmı “suç” olmaktan çıkarılarak idari/hukuki yaptırıma dönüştürüldü.
Buna rağmen, eğer çek “kötü niyetle” ve “dolandırıcılık amacıyla” verilmişse, savcılık hala bunu ceza davasına dönüştürüp uluslararası arama talep edebilir. Bu nedenle Dubai kaynaklı bir çek davasında dosyanın içeriğinin “Hukuki İhtilaf” mı yoksa “Dolandırıcılık” mı olduğu hayati önem taşır.
Uzman Görüşü: Suçlamanızın Interpol kriterlerine uyup uymadığından emin değilseniz veya “alacak-verecek” meselesinin haksız yere “dolandırıcılık” gibi gösterildiğini düşünüyorsanız, vakit kaybetmeden önleyici başvuru (preventive request) yapılmalıdır. Interpol dosyaları, doğru hukuki argümanlarla silinebilir veya engellenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular FAQ
Banka borcu yüzünden Interpol arama çıkarır mı?
Hayır. Sadece borcunuzu ödemediğiniz için uluslararası arama kararı çıkmaz. Ancak borçlanırken sahte belge kullandıysanız (Nitelikli Dolandırıcılık), bu durum Interpol kapsamına girer.
Aile hukuku davalarında (velayet kaçırma) bülten çıkar mı?
Evet. Ebeveynlerden birinin, çocuğu diğer ebeveynin izni olmadan yurt dışına kaçırması (Uluslararası Ebeveyn Çocuk Kaçırma), Interpol Sarı Bülten (Yellow Notice) veya bazen Kırmızı Bülten konusudur.
Vergi suçları Interpol listesinde var mı?
Eskiden vergi suçları kapsam dışıydı ancak günümüzde büyük çaplı vergi kaçakçılığı ve kara para aklama suçları için Interpol işbirliği yapmaktadır.
Suçun işlendiği ülkede suç ama benim ülkemde değilse ne olur?
İade (extradition) için “Çifte Suçluluk” (Dual Criminality) ilkesi esastır. Eylemin her iki ülkede de suç sayılması gerekir. Ancak Interpol bülteni çıkması için eylemin sadece talep eden ülkede suç olması yeterlidir; bu da seyahat özgürlüğünüzü kısıtlar.